Hüseyin Rahmi Gürpınar: Mizaha Açılan Pencere

324

Türk edebiyatına sokağın sesini ilk taşıyanlardan biri olan Hüseyin Rahmi Gürpınar, edebiyatımızda geleneksel bir tavır olan güldürürken düşündürme tavrının öncülerindendir. Topluma iletmek istediği “yüksek felsefe”yi güldürü öğeleri arasına yerleştirerek geniş bir okur kitlesi kazanmaya, böylece olabildiğince çok insana temas etmeye, olabildiğince çok insanı etkilemeye çalışmıştır. Bu amacı dolayısıyla çağdaşları arasında Türkçe’nin sadeleşmesine ve yabancı dillerden giren unsurlardan arındırılmasına en çok katkı sağlayanlardan biri olmuştur. Yazarın velut kaleminden çıkan pek çok eser, günümüzde de sevilerek okunmaya devam edilmektedir.

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Heybeliada’daki Evinde Bir Gezintiye Çıkalım

Şimdi de Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın önce hayatını sonra eserlerini hatırlayalım.

Hüseyin Rahmi Gürpınar, 17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul’da doğdu. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve İdadi’de öğrenim gördü. 1878’de Mekteb-i Mülkiye’ye girdi. 1880’de hastalık nedeniyle ikinci sınıfta iken okulu bıraktı. Kısa bir süre Adliye Nezareti Ceza Kalemi’nde memur, Ticaret Mahkemesi’nde Azâ Mülazımı olarak çalıştı. 2. Meşrutiyet döneminde Ahmet Rasim ile birlikte 37 sayı süren “Boşboğaz ile Güllâbi” adlı mizah dergisini çıkardı.

Hayatının son 31 yılını Heybeliada’daki köşkünde geçirdi. Hüseyin Rahmi Gürpınar, naturalist bir yazardır. Ahmet Mithat Efendi’nin temsil ettiği edebi geleneği sürdürmüştür. İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehası ile anlatır.

Servet-i Fünuncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Türk Edebiyatındaki popüler roman anlayışının en büyük temsilcisidir. “Halk için roman” geleneği etkisi ile halkın anlayacağı konuları, mizah unsurlarını da katarak kaleme alır.

8 Mart 1944 tarihinde vefat etti.

Eserleri: Şık, Şıpsevdi, Mürebbiye, İffet, Metres, Tesadüf, Nimetşinas, Gulyabani, Cadı, Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Utanmaz Adam, Deli Filozof, Sevda Peşinde, Hakk’a Sığındık, Kesik Baş, Kaynanam Nasıl Kudurdu?, Ben Deli Miyim?, Efsuncu Baba, İnsanlar Maymun muydu?, Kadınlar Vaizi, Katil Buse, Gönül Ticareti, Melek Sanmıştım Şeytanı, İki Hödüğün Seyahati, Eti Senin Kemiği Benim, Tünelden İlk Çıkış, Meyhanede Hanımlar, Namusla Açlık Meselesi, Kadın Erkekleşince, Hazan Bülbülü, Gülbahar Hanım, Tokuşan Kafalar, Son Arzu, Tesadüf, Metres, Mutallaka, Efsuncu Baba, Evlere Şenlik, Kaynanam Nasıl Kudurdu, Muhabbet Tılsımı, Eşkiya İninde, Gönül Bir Yeldeğirmenidir Sevda Öğütür, Dirilen İskelet, Kaderin Cilvesi, Namuslu Kokotlar, Shikure Babezu, Kaderin Cilvesi, Ölümüne Sevgi, Namussuz Necdet, Fiyasko, Hayattan Sayfalar, Kadınlar Vaizi, İstanbul’da Bir Frank, Can Pazarı, Ölüler Yaşıyor mu?, Şeytan İşi, Cadı Çarpıyor, Bir Muadele-i Sevda

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz