İnsanlar Gibi Hayvanların Da Hakları Var

10778

İnsanoğlu zevkleri uğruna hayvanlara eziyet etmeye devam ediyor. Derisi, kürkü, dişleri, boynuzları için öldürülen canlılara yapılan eziyetler insanlık hanesine zalimlik olarak kaydoluyor.

Boynuzlarından yapılan kıymetli eşyalar için yüzlerce geyik böyle katliama uğruyor. Yalnızca geyikler değil boynuzlu birçok hayvan bu zulme maruz kalıyor.

Unutmayalım ki hayvanlar da bu dünya üzerinde hayat hakkına ve bu hayatı sürdürme hakkına sahiptir.

Hayvanların dünyadaki hakları

Rabbimiz, Kur’ân-ı Kerîm’de yeryüzünü, bütün canlılar için yarattığını, dünyadaki her canlının onda hakkının bulunduğunu söylüyor. Kur’an-ı Kerim’deki bazı surelerin isimlerinin Bakara (sığır, inek), En’âm (evcil hayvanlar), Nahl (bal arısı), Neml (karınca) ve Fîl (fil) sureleri gibi bazı hayvanların isimlerinden konulduğunu görüyoruz.

İnsanların olduğu gibi hayvanların da haklarını gözetme, can güvenliklerini sağlama ve yaşamlarına saygı gösterme yükümlülüğümüz vardır.

Peygamber Efendimizin (s.a.v) her konuda olduğu gibi yaşantısıyla hayvanlara karşı nasıl davranmamız gerektiğine dair bizlere örnek olmuştur.

Yeni yavrulamış bir kediyi görünce onları rahatsız etmemek için Mekke fethi ordusunun yönünü değiştirdi.

Yavrularının arkasından çırpınan kuşu görünce, “Yavrularını alarak bu hayvanın canını kim yaktı?” diye sordu.

Sahabe’den 3-5 yaşlarında bir çocuk olan Zeyd’in çok bağlandığı, çok sevdiği, adını Umeyr koyduğu kuşu öldüğünde Hz. Peygamber Zeyd’in evine taziyeye gitti.

Ebû Davûd ve Tirmîzî’nin naklettiklerine göre Peygamberimiz, köpeklerin öldürülmesine razı olmamış, onların da bir ümmet olduklarını söylemiştir. (Enam Suresi 36. Ayette Allah, “Yeryüzünde yürüyen bütün hayvanlar ve kanatlarıyla uçan bütün kuşlar da ancak sizin gibi birer ümmettir” buyuruyor.)

Yine o dönemde hayvanların hedef yapılarak atıcılığın öğrenilmesine izin vermemiştir.

Hz. Aişe Peygamberimizin, kedisi Müezza abdest almak için hazırlanmış sudan içince sahabelerin suyu değiştirmek istedi, Peygamberimiz ise “Onlar en temiz ağıza sahiptirler” diyerek abdestini aldı.

Hayvana karşı acımasızlık sayılan konu, sadece hayvanı öldürmekle sınırlı değildir. İşkence etmek, gücünün üstünde çalıştırmak da aynı şekilde değerlendiriliyor. İbn Huzeyme’nin Sehl bin el-Hanzaliyye’den rivayet edildiğine göre Peygamberimiz, çok zayıf bir deve görünce üzülmüş, sahibine “Bu dilsiz hayvanlar hakkında Allah’tan korkun!” buyurmuştur. Koyun ve keçilerin tüm sütünün sağılmamasını isteyerek, kuzulara da bırakılmasını söylemiş, hayvanlar arasında düzenlenen dövüş ve güreşleri de yasaklamıştır.

Hayvanlar hakkında bu kadar hassas bir yaklaşımın olması Sahabelerin dikkatini çekmiş ve “Ey Allah’ın elçisi, bize hayvanlara yaptığımız iyilikten dolayı da sevap mı var” diye sormuşlardı. Peygamberimiz, “Evet, can sahibi her varlığa yapılan iyiliğe sevap vardır” yanıtıyla tüm Müslümanları, hayvanlara iyilik yapmaya ve haklarına riayet etmeye davet etmiş oluyor.

 

Hayvan Hakları Bildirgesi
15 Ekim 1978’de Paris UNESCO evinde ilan edilen Hayvan Hakları Evrensel Bildirisi
1.       Bütün hayvanlar yaşam önünde eşit doğarlar ve aynı var olma hakkına sahiptirler.
2.       Bütün hayvanlar saygı görme hakkına sahiptir. Bir hayvan türü olan insan , öbür hayvanları yok edemez. Bu hakkı çiğneyerek onları sömüremez.Bilgilerini hayvanların hizmetine sunmakla görevlidir. Bütün hayvanların insanca gözetilme, bakılma, ve korunma hakları vardır.
3.       Hiçbir hayvana kötü davranılamaz, acımasız ve zalimce eylem yapılamaz. Bir hayvanın öldürülmesi zorunlu olursa, bu bir anda, acı çektirmeden ve korkutmadan yapılmalıdır.
4.       Yabani türden olan bütün hayvanlar, kendi özel doğal çevrelerinde karada, havada ve suda yaşama ve üretme hakkına sahiptir. Eğitim amaçlı olsa bile özgürlükten yoksun kılmanın her çeşidi bu hakka aykırıdır.
5.       Geleneksel olarak insanların çevresinde yaşayan bir türden olan bütün hayvanlar uyumlu bir biçimde türüne özgü yaşam koşulları ve özgürlük içinde yaşama ve üreme hakkına sahiptir.
6.       İnsanların yanlarına aldıkları bütün hayvanlar doğal ömür uzunluklarına uygun sürece yaşama hakkına sahiptir. Bir hayvanı terk etmek acımasız ve aşağılık bir davranıştır.
7.       Bütün çalışan hayvanlar iş süresi ve yoğunluğunun sınırlandırılması ve güçlerini artırıcı bir beslenme ve dinlenme hakkına sahiptir.
8.       Hayvanlara fiziki ya da psikolojik bir acı çektiren deneyler yapmak hayvan haklarına aykırıdır. Tıbbi, bilimsel, ticari ve başkaca biçimlerdeki her türlü deneyler için de durum böyledir.
9.       Hayvan beslenmek için yetiştirilmişse de bakılmalı, barındırılmalı, taşınmalı, ölümü de acı çektirmeden ve korkutmadan olmalıdır.
10.    Hayvanlardan insanların eğlencesi olsun diye yararlanılamaz, hayvanların seyrettirilmesi ve hayvanlardan yararlanılan gösteriler hayvan onuruna aykırıdır.
11.    Zorunluluk olmaksızın bir hayvanın öldürülmesi yaşama karşı suçtur.
12.    Çok sayıda yabani hayvanın öldürülmesi demek olan her davranış bir soykırım, yani bir suçtur.
13.    Hayvan ölümüne de saygı göstermek gerekir. Hayvanın öldürüldüğü şiddet sahneleri sinema ve televizyonda yasaklanmalıdır.
14.   Hayvanları koruma ve savunma kuralları, hükümet düzeyinde temsil olunmalıdır.Hayvan hakları da insan hakları gibi yasayla korunmalıdır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz