Sait Faik’in Lise Yıllarında Yazdığı Öyküsü: İpekli Mendil

438

Türk hikayeciliğinin mihenk taşlarından biri olan Sait Faik Abasıyanık’ın İpekli Mendil adlı öyküsü okuyan herkesi derinsen saran, yazarın en sevilen öykülerinden biridir. İnsanların dünyaya belli istidatlarla geldiklerinin en güzel örneklerinden biri olarak Sait Faik’in henüz çocuk denecek yaşta böyle bir öykü kaleme alabilmesini anabiliriz.

İpekli Mendil öyküsü Sait Faik’in lise yıllarında yazdığı ve edebiyat öğretmenine göstermesiyle “Sen ilerde büyük bir yazar olacaksın.” sözüyle geleceğinin o günden ön görülmesini sağlayan ilk hikayesidir. Eser Faik’in Semaver[1] adlı öykü kitabında yer alır. Bu öykünün verdiği cesaretle kalemine sarılan Sait Faik, Türk edebiyatına ve öykücülüğüne yeni bir soluk olmuştur.

 Öyküde yazar, bir ipekli mendili sevdiği kıza verebilmek uğruna gözünü hiçbir şeyden sakınmayan köylü bir delikanlının mendili almaya çalışma serüvenini anlatır.  Üç sayfalık kısacık öyküde patron-işçi ilişkisinden, Anadolu köylüsünün bir mendil satın alamayacak derecedeki fakirliğine kadar birçok konuya değinilir. Genel anlamıyla durum öyküleri ile tanınan Sait Faik’in bu öyküsü gelecek öykülerine nispeten biraz daha olaya biraz daha fazla pay verir.

Konunun da hem bireysel, psikolojik derinliği hem de içinde yaşanılan sosyal meselelere da temas eden bir atmosferde olması öykünün etkileyiciliğini bir kat daha arttırır. Sait Faik, İpekli Mendil ile sessizliklerin içini bir bakışı, bir davranışı betimleyerek doldurduğu, öyküyü diyalogların egemenliğinden hâlin olanca sadeliği ile hissedilmesini sağlayan bir duyarlığa taşıyacağı edebiyatına biraz yüksek tempolu bir giriş yapmıştır.

Hızlı bir tempoyla başlayıp yine aynı tempoda devam eden ve sonlanan öyküde hareket unsuru önemli yer tutar. Karşılıklı diyalogların yanında monologlarla zenginleşen anlatımıyla akıcılık sağlanmıştır. Birinci tekil şahıs anlatıcının kullanıldığı eserde esasen odak noktası anlatıcı ya da onun yaşantısıyla birlikte hırsızlığa mecbur olmuş bir köylü delikanlıdır.  Sait Faik’in bu öyküsü okuyucuya acıma-öfke duygularını bir arada yaşatırken, sosyal-ekonomik düzeni sorgulama eğilimini de vermesiyle derinlik kazanmıştır. İpek Mendil için yazarlığa bir ilk adım eseri olarak Sait Faik’in gelecekte yazın dünyasına bırakacağı izin ilk imzası da diyebiliriz.

[1] Sait Faik Abasıyanık, Semaver, Yapı Kredi Yayınları, Üçüncü Baskı, İstanbul, 2003.(Bu çalışmadaki alıntılarda eserin künyesi verilen basımı kullanılmıştır.)

Semra YAMAN

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz